اخبار · اقتصاد و کسب‌وکار ورزش · بازاریابی و رسانه
هلیکوپتر لبران جیمز؛ وقتی زمان یک ورزشکار از هزینه سفر باارزش‌تر است
حضور لبران جیمز درتمرینات فیلادلفیا با هلیکوپتر، نمادی از مدیریت زمان، سرمایه انسانی، عملکرد ورزشی و ارزش برند شخصی است.
به گزارش پایگاه تخصصی اقتصاد ورزش، بر اساس گزارش Front Office Sports، لبران جیمز فوق‌ستاره ۴۱ ساله بسکتبال در نیویورک اقامت دارد و برای حضور در تمرینات و مسابقات فیلادلفیا به منطقه این تیم در نیوجرسی و پنسیلوانیا رفت‌وآمد می‌کند، از هلیکوپتر شرکت Fanatics استفاده می‌کند. این امکان بخشی از قرارداد تجاری چندساله او با Fanatics است که در ژانویه ۲۰۲۴ منعقد شده و دسترسی به ناوگان هوایی شرکتی را نیز شامل می‌شود. سفر زمینی نیویورک تا فیلادلفیا معمولا حدود ۹۰ دقیقه تا دو ساعت طول می‌کشد، در حالی که پرواز هلیکوپتر حدود ۳۰ دقیقه است.
نکته مهم اینجاست که جیمز، طبق گزارش Front Office Sports، هزینه این رفت‌وآمد را مستقیم پرداخت نمی‌کند؛ بلکه استفاده از ناوگان هوایی Fanatics یکی از مزایای قرارداد تجاری اوست. هزینه بازار یک سفر یک‌طرفه با هلیکوپتر در این مسیر حدود ۴ تا ۱۰ هزار دلار گزارش شده است.
زمان؛ مهم‌ترین دارایی یک ورزشکار حرفه‌ای
اقتصاد این تصمیم را باید با مفهوم هزینه فرصت توضیح داد؛ جایی که برای یک فرد عادی، صرفه‌جویی یک ساعت در رفت‌وآمد ممکن است ارزش محدودی داشته باشد؛ اما برای ورزشکاری مانند لبران جیمز، هر ساعت می‌تواند بخشی از سرمایه انسانی او باشد؛ ساعتی که می‌تواند به تمرین، ریکاوری، خواب، درمان، فعالیت تجاری یا حضور رسانه‌ای اختصاص پیدا کند.
این مسئله در مورد جیمز اهمیت بیشتری دارد، زیرا او در بیست‌وچهارمین فصل NBA خود قرار دارد و مدیریت بدن و ریکاوری در این سن به یک موضوع اقتصادی تبدیل می‌شود. ادبیات علمی ورزش نیز نشان می‌دهد سفر می‌تواند بر خواب، ریکاوری، خستگی و عملکرد ورزشکاران اثر بگذارد و مدیریت سفر یکی از عوامل موثر بر حفظ عملکرد ورزشکاران حرفه‌ای است.
بنابراین، برای فردی مثل او هلیکوپتر صرفا یک وسیله لوکس نیست؛ و در چنین شرایطی می‌تواند ابزار مدیریت سرمایه انسانی ورزشکار باشد.
آیا هزینه هلیکوپتر واقعا زیاد است؟
اگر هزینه یک سفر رفت‌وبرگشت را حدود ۱۲ هزار دلار در نظر بگیریم، برآوردی که PhillyVoice با استفاده از برنامه نمونه شامل ۴۱ بازی خانگی و ۲۶ جلسه تمرین ارائه کرده، هزینه بالقوه رفت‌وآمد هوایی جیمز را در یک فصل حدود ۸۰۴ هزار دلار نشان می‌دهد؛ البته این یک برآورد فرضی از هزینه بازار است و نه مبلغی که جیمز واقعا پرداخت کرده است، زیرا هزینه سفرهای او طبق گزارش‌ها توسط Fanatics پوشش داده می‌شود.
این عدد در برابر قرارداد دو ساله ۸ میلیون دلاری جیمز با فیلادلفیا نیز جالب توجه است. با این حال، نباید هزینه هلیکوپتر را صرفا با حقوق ورزشی او مقایسه کرد؛ زیرا بخش بزرگی از درآمد اقتصادی یک ابرستاره مانند جیمز از قراردادهای تجاری، اسپانسرینگ، برند شخصی، سرمایه‌گذاری و حقوق مالکیت فکری شکل می‌گیرد.
چرا ورزشکاران بزرگ چنین امکاناتی دریافت می‌کنند؟
در ورزش حرفه‌ای، همه بازیکنان ارزش اقتصادی یکسانی ندارند. ورزشکاران فوق‌ستاره علاوه بر عملکرد داخل زمین، مخاطب، توجه رسانه‌ای، قدرت فروش و ارزش برند تولید می‌کنند.
پژوهش منتشرشده در Journal of Advertising Research نشان داده است قرارداد با ورزشکاران مشهور می‌تواند برای برندها با افزایش فروش همراه باشد. همچنین پژوهش دیگری در Journal of Retailing and Consumer Services نشان داده است برند شخصی ستاره‌های ورزشی می‌تواند بر ارزش برند جهانی و رابطه عاطفی مصرف‌کنندگان با برند اثر مثبت داشته باشد.
بنابراین وقتی یک شرکت به ورزشکاری مانند لبران جیمز امکان استفاده از هواپیمای شرکتی یا هلیکوپتر می‌دهد، الزاما نباید آن را «هدیه» تلقی کرد. این می‌تواند بخشی از بسته جبران خدمات و مزایای غیرنقدی یک قرارداد تجاری باشد؛ قراردادی که دو طرف در آن برای ایجاد ارزش اقتصادی بیشتر مذاکره کرده‌اند.
لبران چه چیزی می‌خرد؟
در واقع، لبران با استفاده از هلیکوپتر چند چیز را هم‌زمان به دست می‌آورد:
۱. زمان: کاهش قابل توجه زمان رفت‌وآمد.
۲. ریکاوری: کاهش بخشی از خستگی ناشی از سفر زمینی و آزاد شدن زمان برای استراحت.
۳. کنترل برنامه: امکان مدیریت بهتر میان زندگی در نیویورک، تمرین‌های فیلادلفیا و فعالیت‌های تجاری.
۴. حفظ عملکرد: در سنین بالاتر، مدیریت بدن و ریکاوری ارزش اقتصادی بیشتری پیدا می‌کند.
۵. ارزش برند: حضور جیمز در هلیکوپتر Fanatics خود به یک محتوای رسانه‌ای تبدیل شده و نام Fanatics را در معرض میلیون‌ها مخاطب قرار می‌دهد.
به عبارت دیگر، خود سفر نیز به بخشی از اقتصاد برند تبدیل شده است.
این فقط داستان لبران نیست
این الگو در ورزش حرفه‌ای جدید، بخشی از اقتصاد «ابرستاره‌ها» است. ورزشکارانی که ارزش تجاری بسیار بالایی دارند، خدماتی دریافت می‌کنند که برای یک بازیکن عادی توجیه اقتصادی ندارد؛ از سفر اختصاصی و خدمات پزشکی و ریکاوری گرفته تا مشاوران شخصی، امنیت، تغذیه و مدیریت برند.
دلیل آن ساده است؛ وقتی ارزش اقتصادی یک ورزشکار برای باشگاه و شرکت‌های تجاری بسیار بالاست، هزینه جلوگیری از افت عملکرد او نیز افزایش می‌یابد.
حتی NBA دهه‌هاست مسئله سفر ورزشکاران را تنها موضوعی رفاهی نمی‌داند. یک مطالعه کلاسیک درباره برنامه سفر NBA نشان داد که بهینه‌سازی سفر می‌تواند هم خستگی بازیکنان را کاهش دهد و هم هزینه‌های اقتصادی لیگ را پایین بیاورد؛ پژوهشگران در آن مطالعه برای برنامه‌های پیشنهادی خود صرفه‌جویی ۲۰.۴ درصدی در هزینه سفر را برآورد کرده بودند.
درس مهم برای اقتصاد ورزش ایران
مسئله اصلی در ایران این نیست که آیا یک فوتبالیست باید با هلیکوپتر رفت‌وآمد کند یا نه. مسئله مهم‌تر این است که آیا باشگاه‌ها و ورزشکاران ما اصلا اقتصاد زمان و سرمایه انسانی را می‌شناسند؟
در باشگاه حرفه‌ای، هزینه یک بازیکن فقط دستمزد او نیست. دستمزد، بیمه، پاداش، هزینه درمان و ریکاوری، سفر، تغذیه، اقامت و حتی هزینه فرصت از دست رفتن مسابقات، همگی بخشی از اقتصاد قرارداد بازیکن هستند.
اگر یک باشگاه میلیاردها تومان برای قرارداد یک بازیکن هزینه می‌کند اما برای تغذیه، ریکاوری، سفر، داده‌های عملکردی و مدیریت پزشکی او برنامه اقتصادی ندارد، در واقع بخش بزرگی از سرمایه‌گذاری خود را بدون مدیریت ریسک رها کرده است.
هلیکوپتر لبران جیمز بنابراین بیش از آنکه داستان یک وسیله لوکس باشد، داستان ارزش اقتصادی زمان یک ورزشکار است.
در اقتصاد ورزش حرفه‌ای، گاهی پرسش درست این نیست که «این خدمت چقدر هزینه دارد؟»؛ بلکه باید پرسید: «این خدمت چقدر از ارزش سرمایه انسانی ورزشکار محافظت می‌کند و چه مقدار ارزش اقتصادی ایجاد یا حفظ می‌کند؟»
مهدی حاجی‌وند، کارشناس اقتصاد ورزش
انتهای پیام/
